Una madre, un reguetón lento

¡Hola, queeruñxs! Ayer tuvimos nuestro encuentro mensual sobre Una madre, escrito por Alejandro Palomas, y aunque el sentir general fue muy positivo –“de los pocos libros con los que últimamente me he reído en alto”- consideramos que se trata de una lectura ágil, tal vez en exceso… como un reguetón lento.

Las primeras páginas nos engancharon en un relato que prometía, pero muchxs pensamos que quedábamos a medio gas con las historias de todos los personajes. Si bien la pretensión de la obra está en recoger el perfil de la madre, nos quedamos con muchas ganas de conocer algo más de Fer, a la espera de que la lectura de Un hijo nos ofrezca más claves.

IMG_0921

Hablamos también del modelo familiar, de las relaciones tóxicas que en ocasiones se entretejían en ese ámbito, y compartimos nuestras visiones sobre la normalización de un “divorcio familiar” o sobre la familia escogida. También destacamos el simbolismo de la figura de la abuela, omnipresente en todo el relato como guía de todos los personajes, o el detalle de la fotobiografía que la madre sustenta en un lugar tan poco tradicional como el cuarto de baño.

Coincidimos todxs en destacar el carácter almodovariano e incluso trasladable al cine de todo el libro. El cariz sentimentaloide no caló en todxs lxs queeruñxs, pero sí el humorístico, donde destacamos varios pasajes y momentos en los que llegamos a reírnos en alto, ajenxs a quien pudiese estar a nuestro alrededor en el momento de revisar las páginas.

En definitiva, una novela que nos gustó a todxs, con mayor o menor énfasis en su calidad literaria o argumental, pero en todo caso, un respiro a la tradición de obras con mucho poso y tintes melodramáticos que –nos preguntaremos porqué- suelen ser dominantes en literatura LGTB.

IMG_0925

Tras la cañita de rigor en un día veraniego total, quedamos en trasladar el encuentro de mayo para el miércoles 23 a las 19h. En esta ocasión, leeremos La difícil vida fácil, un conjunto de relatos sobre prostitución masculina. Nos vemos en próximos días para hablar sobre la obra, su autor y proponer unos conceptos que comentar en nuestra quedada mensual. ¡Nos leemos!

 

Elisa, Marcela e todos os (noso) baleiros

Boas, queeruñxs! No encontro deste mércores sobre o libro que recolle a historia de Elisa e Marcela quedou patente que este relato arrebatador ten aínda moitos baleiros que encher. Primeiramente, desde a pregunta de se estamos ante unha historia de amor ou non, como algunhas persoas chegaron a poñer en xuízo, mesmo o propio autor do libro nun primeiro intre. E como ían liar a que liaron para estar xuntas mesmo cando existía ameaza de cadea? Como ían seguir mantendo a súa relación mesmo máis aló do océano Atlántico?

Resolta esta primeira cuestión -graza faría se non ter escollido este libro para un club de lectura LGTB, ou?- pasamos a comentar que non só a historia de amor de Elisa e Marcela tiña baleiros. A propia interpretación que nos presenta o libro, aínda que é interesante, ten algunhas eivas, como por exemplo, carece dunha análise da situación da muller en Galicia, especialmente no entorno rural, algo que talvez explicaría a certa facilidade que tiveron en poder vivir xuntas sen levantar sospeitas, ou mesmo a aceptación dun embarazo sen pai por medio.

IMG_0426

No fío desta interpretación, sopesamos que en moitas ocasións a mirada do autor provoca un sesgo nos relatos. Influiría o feito de que Narciso de Gabriel sexa home e heterosexual en que non reparara nestes aspectos que sinalamos? Pregunta igualmente aplicable á prensa da época, centrada do folletinesco da historia.

Tras aceptar a relación amorosa, máis ou menos intensa q autoafirmada entre elas, moitxs queeruñxs preguntámonos se existía violencia intraxénero dadas as testemuñas que no libro se recollen sobre o certo sometemento que podía existir de Elisa sobre Marcela, se ben outra parte da facción queeruña analizou estas declaracións como intencionadas para xustificar a fuxida de Elisa como consecuencia das continuas supostas riñas entre a parella.

Sobre o punto que anotamos en se serían conscientes ou non da afectividade que as unía, preguntámonos se esa consciencia se debe a non ter vivido en cidades coma Londres, onde naquel momento podía comezar a existir o xermen de movementos feministas que facilitaran a asimilación dun amor lesbiano.

fdb19e3d-988e-4edc-a419-2a734a203d84

Como vedes, o encontro deu para xerar tamén moitas incógnitas na lectura! Coa caña de rigor, quedamos en vernos o 21 de marzo, día da poesía, para comentar as nosas impresións sobre a antoloxía poética de Gloria Fuertes, a nosa vindeira lectura. Coma sempre, terceiro mércores de cada mes ás 19h no recuncho de clubs de lectura do Ágora. Deica loguiño!

Un debate entre la venganza y la redención

Contra las múltiples formas de la lgtbfobia que vivimos a lo largo de la vida puedes hacer dos cosas: vengarte o redimirte. El debate que tuvimos este miércoles sobre El bebé verde nos llevó a analizar estas dos reacciones, e incluso llegar a cuestionarnos qué hemos hecho nosotrxs mismxs con todxs lxs “bebés verdes”, las personas que tampoco encajan en la norma por distintos motivos.

el bebe verde queeruña 01.JPG

A pesar de la primera impresión del libro, con su estética naif y su manera llana, directa y dulce de narrar auténticos dramones -suicidios, muertes, acoso, ruptura sentimental, falta de reconocimiento de la red de afecto más próxima, la familia-, consideramos que se trata de una obra que da para pensar, que facilita una necesaria introspección y reconciliación con las experiencias vividas, y que, como nos ha ocurrido con anteriores lecturas, nos gustaría haber leído en nuestra adolescencia para saber que no estamos solxs en la otredad. Todo ello lo logra Roberta, a diferencia de otras obras autobiográficas, descomprimiendo el drama y dejando una sensación empoderadora al pasar la última página.

el bebe verde queeruña 02

En esa otredad, muchxs de nosotrxs compartimos nuestros referentes y ese mundo interior en el que encontrábamos la calma y el encaje que no parecíamos tener en la calle. Roberta nos recuerda que la diferencia puede convertirse en un problema, pero un problema que puede vencerse con su guía de cinco pasos para ser feliz, cultivándose y buscando redes de afecto entre otrxs raritxs.

Gran parte del debate lo ocupó confrontar la venganza y la redención, y en un punto de entendimiento concluimos que las voces que siempre escuchamos, sea en tono violento o pacificador, siempre son las de las víctimas. Fue inevitable hacer el paralelismos con el movimiento #MeToo para sacar a la luz las situaciones de acoso y abuso, y nos preguntamos porqué en tan pocas ocasiones tenemos el relato de la persona acosadora buscando de alguna manera una forma de perdón.

el bebe verde queeruña 03

Como siempre, los debates nos dejan con buen sabor de boca, un sabor que rematamos con la cañita post-partido al rematar el encuentro. Tras devolver El bebé verde -¿os comentamos ya lo que nos encantó?-, nos lanzamos a revisar la historia real de dos insignes coruñesas, Elisa e Marcela, las primeras mujeres en casarse en Europa… en 1901.

Como no queremos lanzar más spoilers, aquí lo dejamos por hoy. La semana que viene hablaremos del autor, Narciso de Gabriel, y en las próximas comentaremos el libro y propondremos unos ejes de debate para el próximo encuentro, fijado el miércoles 21 de febrero a las 19h en el recunchiño de clubs de lectura de la biblioteca Ágora. Deica!

Encontrando o punto á fresca rosa

Último encontro de 2017 e terceiro do ano buscando o punto ás nosas lecturas mensuais. Desta vez repasamos Ten o seu punto a fresca rosa, de María Xosé Queizán, una novela que a case todxs nos engaiolou, máis con certas opinións confrontadas… Porque se algo hai no Queeruña é variedade, e así as relecturas dos libros fanse aínda máis interesantes!

A maioría coincidimos en que a novela, que maxistralmente se recrea na descripción de personaxes e lugares, perde precisamente certo “punto” de cara á metade da trama, e mesmo seméllanos que a historia acaba resolvéndose dun xeito excesivamente apresurado. Sen ánimo de facer spoiler, incluso discrepamos na idoneidade da personaxe que Queizán escolleu como asasina.

FullSizeRender.jpg

No global, consideramos a obra unha clara manifestación de intencións políticas por parte da autora, quen a través das personalidades que nos vai presentando achega conceptos inicialmente contrapostos, e a propia fraxilidade da liña divisoria entre ambas ideas: rico-pobre, tolemia-cordura, moral-inmoral… Semellounos que foi primeiro a creación das personaxes e logo a propia trama: cada quen representa un valor e unha idea que desmonta -especialmente no caso dos homes e mesmo da masculinización de Petra-.

Gustounos o punto de que as relacións entre lesbianas non estaban vistas desde a dulcificación, e que tamén reflectían as relacións de poder que son nota común en toda a novela. A maiores, encantáronnos as pasaxes nas que narra o sexo entre a parella protagonista. Neste senso, pareceunos sublime a presentación da primeira personaxe, cunha sexualidade vivida… E como a obra vai mudando mesmo de xénero literario cara o de novela negra. Aí o deixamos para non soltar spoiler ningún.

En definitiva, coincidimos en que o libro perde forza nalgunha parte, pero trátase dunha obra que recomendamos en case todos os clubs de lectura pola escolma que fai de cuestións sociopolíticas -riqueza económica e moral, abusos, feminismo, empoderamento, masculinidades…- dunha época e lugares concretos, os anos oitenta en Vigo, pero perfectamente asimilables e discutibles a día de hoxe.

IMG_9746

Doutra banda, no encontro de onte tivemos a sorte de compartir uns minutiños con Martín, unha das cabezas do fanzine cultural trans Fight the Cis-tem, que actualmente está a recoller achegas creativas, coa intención de expresarse artisticamente, para publicar o seu primeiro número de cara a febreiro de 2018.

IMG_9750

Isto é todo ata o 17 de xaneiro ás 19h na biblioteca do Ágora, queeridxs queeruñxs, cando comentaremos El bebé verde, obra ilustrada precisamente sobre temática trans. Bo comezo de ano e boas festas entre libros e activismo LGTBI+!

Queridos esquecidos: encontro sobre “Querido Eduardo”

Moi boas, queeruñxs! Onte tivemos o noso encontro sobre Querido Eduardo, a correspondencia de Suárez Picallo con Blanco Amor, e coma sempre, o debate suscitou temas moi interesantes e relecturas que ampliaron o noso disfrute do libro.

Ben é certo que unha parte da crew queeruña agardabamos unhas cartas onde pesara máis a condición sexual destas dúas personaxes chave na historia cultural e política de Galicia, pero coma sinalamos entre as voces que gustaron da obra, recolle relatos da invisibilidade: a invisibilidade da diversidade sexual deles dous e a invisibilidade desta parte do noso pasado histórico,  ese que descoñecemos e que sempre lemos desde a óptica española. A propósito disto, preguntábamos se ese descoñecemento era premeditado por parte da docencia, ou se, coma no noso caso, é porque os relatos que saen á luz sempre son os normativos, e chegar ós outsiders sempre é un exercicio de pescuda.

Querido eduardo 01

Comezamos moi forte coa introducción maxistral de Antón Lopo, que en realidade é onde se sintetiza toda a esencia LGTBI da obra e da relación deles dous. Sinalamos que nos fallaba certo contexto nese sentido, pero tamén concluímos que o libro non quería cumprir esa misión, senón ser máis ben un obxecto documental. Ignorábamos esa lectura galega dos anos previos á Guerra Civil, da cantidade de asasinatos acontecidos só en Galicia, ou mesmo as críticas que os seus coetáneos lle fendían a Castelao, de quen por certo extraemos que igual a mulller era tan brillante coma el, só que a historia, como xa sabemos, acostuma a esquecer ás figuras femininas.

Sobre as cartas, pensamos que eran todas moi semellantes, e que botabamos en falla a réplica de Blanco Amor. As nosas favoritas están contra o final do libro, onde xa se recolle unha visión madura dun Suárez Picallo que ve a súa hora final chegar e que lanza unha mensaxe de amor profundo e tenro a Blanco Amor -“Tendrás la mitad de todo”-. Isto derivou en poner en común a existencia de relatos LGTB vistos desde a madurez, xa que o que levamos lido no curso pasado sempre estaba enfocado nunha óptica de xuventude, salvo o caso da obra de Luisgé, El amor del revés, onde si atopamos unha memoria máis recente desde a madurez, se ben non é o eixo desta novela.

querido eduardo 02

Tras o encontro, xa podedes adivinar que tocou a caña de rigor, na que falamos de visibilidade, Dulceida e folklóricas, entre outras cousiñas máis prosaicas. Quedamos en vernos de novo no 20 de decembro ás 19h, deleitándonos namentres con Ten o seu punto a fresca rosa, de María Xosé Queizán, a quen agardamos ter na Coruña en breves. Seguiremos informando… Nun vindeiro post, falaremos da autora, da importancia da novela e propoñeremos, coma sempre, unhas liñas para reflexionar no encontro. Deica loguiño!

Un funeral y dieciocho queeruñxs

La semana pasada celebramos nuestro primer encuentro del curso 2017/2018 del club de lectura LGTB Queeruña con llenazo total: dieciocho personas nos juntamos en el rincón de clubs de la biblioteca del Ágora para comentar nuestro parecer sobre Fun Home, una de las obras más conocidas de la cultura LGTB, escrita y dibujada por Alison Bechdel.

Queerunha fun home (4)Tras explicar las dos sencillas normas de la biblia de Queeruña -los libros se devuelven en el día del encuentro para evitar sanciones a otros clubs y la obligatoriedad de las cañas tras el encuentro mensual-, nos presentamos y comenzamos una primera ronda de impresiones, porque desde luego, Fun Home tiene mucho de donde tirar.

Primeramente, para lxs queeruñxs que repetíamos este curso fue inevitable establecer pararelismo con otras obras autobiográficas revisadas durante el año anteriorEl amor del revés, Para acabar con Eddy Bellegueule, ¿Por qué ser feliz cuando puedes ser normal?…- y observar de nuevo el peso de la memoria personal y los sentimientos en las obras que hemos leído. El descubrimiento, el reconocimiento de la orientación sexual y la salida del armario en distintos ámbitos son hilos conductores de muchas de las historias que hemos tocado.

En el caso de Fun Home, analizamos si la visión de uno de los protagonistas, el padre de Alison, no estaría dulcificada o distorsionada por la motivación redentora que la llevó a publicar la novela gráfica. Pasamos por distintas etapas con este personaje, aunque hubo quien no empatizó en absoluto con él: desde el odio por su carácter egoísta y maltratador, cierta ternura cuando logra conectar más con su hija gracias a la vía intelectual… ¿Era un hombre amargado o realmente hacía lo que le daba la gana con sus amantes jóvenes? Quienes, por cierto, normalmente alumnos o empleados a su servicio, lo cual nos llevó a plantearnos si hacía abuso de poder al establecer esas relaciones.

Sobre esta conexión intelectual que destacamos, concluimos que esas historias que padre e hija compartían no eran más que relatos que previamente ya habían contado sus historias: la intencionalidad del padre recomendándole Colette a Alison o el propio mito de Dédalo hilando todo el cómic de principio a fin.

Queerunha fun home (1)

Ese teatro intelectual y ornamental en el que vivía toda la familia por designio del padre también nos provocó reacciones diversas: desde considerarlo la vía de escape por la que él canalizaba sus frustraciones hasta la puesta en escena de una apariencia que ocultaba su homosexualidad, algo terrible que no quedaba bien de cara a la galería.

Este último punto suscitó debate en torno a una cuestión que no se traza en el libro, y es la posibilidad de que el matrimonio formado por sus padres tuviese establecido algún tipo de pacto, y que tal vez estábamos viendo la situación desde una imagen normativa: ¿Cómo podría ser feliz viviendo dentro del armario, sin expresar abiertamente e incluso de manera activista sus afectos, como hacía su hija?

Sin ánimo de hacer spoiler, nos preguntamos si la muerte del padre fue o no un suicidio, si bien la mayor parte de queeruñxs nos decantábamos por que sí lo fue: el divorcio, la salida del armario de su hija, cómo toda esa vida perfecta que había montado se venía abajo… Dentro de todo el teatro que había hecho con su vida, en el que la casa era el escenario en el que discurrían los actores que él había elegido -con sus espacios asignados: la mujer en su habitación de costura y él en su imponente despacho con biblioteca-, hasta su fallecimiento parece, como apunta Alison Bechdel, el acto final de la obra.

FullSizeRender

Así acaban los encuentros Queeruña, como bien sabéis 😉 Ya con Querido Eduardo en la mano, quedamos para el 15 de noviembre a las 19h en la biblioteca del Ágora. La próxima semana publicaremos una ficha sobre el libro y los autores de los que habla esta colección epistolar, y en dos semanas, nuestra propuesta de ejes de debate. ¡Hasta el siguiente post!

Fin de curso del 1er Club de lectura LGTB Queeruña

La semana pasada pusimos fin al primer curso del club de lectura LGTB Queeruña de la forma que más nos gusta: papando y empinando el codo. Como eso del verano resulta una quimera en Queeruña, emplazamos nuestro picnic de despedida en el céntrico parque de Santa Margarita y sus maravillosos bancos cubiertos. Vaya, que lo de la idílica despedida con puesta de sol en la playa de las Lapas y su Torre de Hércules lo tendremos que dejar para el cierre del curso 2017-2018.

ClubQueerunha fin de curso (3)
Disertando sobre la literatura LGTBQGODIsímbolodebatman, las croquetas de Tono y los pimientos de Padrón de Álex y Diego

Aprovechamos para poner en común nuestra última lectura, ¿Para qué ser feliz cuando puedes ser normal? de Jeanette Winterson, y para votar nuestra obra favorita al más puro modo eurivisivo, con sistema de puntos y recuento.

La autobiografía de Winterson nos hizo rememorar alguna de las lecturas ya revisadas durante el primer año de vida del club, pues en todas ellas analizamos pinceladas de recorrido personal en mayor o menor medida, especialmente centradas en una infancia y adolescencia complicadas. ¿Para qué ser feliz cuando puedes ser normal? nos llevó de la mano a las páginas de Para acabar con Eddy Bellegueule: una ciudad pequeña en la que la única salida parece la fábrica enraizada en la localidad, en la que definir el “yo” cuesta más que dejarse llevar por una ruta predeterminada en piloto automático… Una identidad que finalmente acaba siendo forjada por los libros y las bibliotecas, al estilo de El amor del revés. En el caso de Winterson, antes de la época universitaria, cuando los descubre Eddy.

Este paralelismo nos dio pie para lanzarnos a repasar las lecturas del curso y votar nuestro libro favorito de los diez clásicos y contemporáneos que pasaron por nuestras zarpas. ¡Euroqueerisión al canto!

ClubQueerunha fin de curso (2).JPG
Queeruñxs enfrascados en la votación del mejor libro del curso 2016/2017

Entre picoteo y picoteo, estas fueran nuestras impresiones de las lecturas:

  • El azul es un color cálido: lo valoramos por ser de los pocos libros que reflejan la sexualidad femenina y por el uso del color.
  • A Esmorga: algo preciosísimo, y es la relectura colectiva que hicimos de este clásico de la literatura gallega que nos dio para tanto homoerotismo que comentar.
  • El amor del revés: la capacidad de ponerle palabras a la introspección, a la asunción de la propia identidad desde la homofobia interiorizada a la liberación.
  • Para acabar con Eddy Bellegueule: la dureza sin filtros, lo bien que define el clasismo en una época muy reciente.
  • A Virginia le gustaba Vita: la combinación de ficción y realidad y la curiosidad despertada por el personaje de Virginia Woolf.
  • Poeta en Nueva York: no tan maravillosamente como A Esmorga, pero esa capacidad de leer a través de otros ojos nos pareció sublime, a pesar -o a favor- del surrealismo, sus metáforas y el crac del 29.
  • Degenerado: las consecuencias de la Guerra y la narración de la vida sexual liberada en Bois de Boulogne.
  • O edificio Yacobian: consideramos que, al menos, cuenta una historia, sobre todo comparado con la siguiente lectura…
  • El grupo: aún estamos buscando qué nos pudo haber llevado a acabar esta novela tan encumbrada.
  • ¿Para qué ser feliz cuando puedes ser normal?: La búsqueda de la identidad y la formación del deseo.
ClubQueerunha fin de curso (4)
Foto de familia de queeruñxs y amiguis

Y entre cervecita y tinto de verano, el libro que recibió más aplausos y menos bostezos o abucheos en la votación fue

71ueZW8Cq9L.jpg

El azul es un color cálido, el primer cómic del curso en el primer encuentro que celebramos en la biblioteca del Ágora.

Ha sido un primer curso en el que pudimos entrevistar a autores, editoriales especializadas en literatura LGTB, acudimos a presentaciones, sumamos visiones con otros clubs de lectura de la ciudad, tomamos nuestra cañita mensual entre amigxs y mantuvimos este blog con cierta periodicidad para que pudieseis seguir nuestros pasos y apostar, juntxs, por una cultura inclusiva con la diversidad sexual. ¿Contamos contigo para el curso 2017-2018? Empezaremos en octubre. ¡Escríbenos!

Debate sobre “El Grupo”: Señoras bien, señoras fetén

Nada, caris. Este miércoles tuvimos nuestra sesión de debate del libro del mes, y fue súuuper chic comentando El Grupo de Mary McCarthy, una novela que nos dejó encadiladitas y que devoramos en cero coma.

giphy3
Queeruñxs arrobadxs con las historietas relatadas en El Grupo

No vamos a aburriros demasiado con los pormenores de la novela. A la mayor parte no nos dejó demasiado poso, pues además de centrarse en heteradas historias superficiales, no acabamos de extraer más conclusiones que la franqueza con la que la autora trata el sexo o el uso de anticonceptivos. Así que, como esto es un club de lectura LGTB, vamos al lío…

Ojo, spoiler: lesbianismo en El Grupo, de Mary McCarthy

La marcha no llega hasta las últimas 15 páginas, ya os lo decimos aquí para evitaros 400 páginas de sinrazón, aunque en el momento en el que internan a Kay en el psiquiátrico hay una leve nota, un parpadeo, un pestañeo, sobre “posibles inclinaciones lésbicas” en este personaje.

Al caso, volvamos a la página 424, en concreto. A ese momento en el que Lakey, la díscola y divina intelectual, regresa de Europa con una coleguita alemana que se hace llamar La Baronesa. Divorciada y estupenda.

giphy4
Las chicas de El Grupo yendo a recibir a su amiga que ha sufrido un cambio de acera aires en Europa

Digamos que de primeras no les parece muy bien eso de que igual hay algo más que una buena amistad entre la Baronesa y Lakey.

De vez en cuando La Baronesa se acercaba a Lakey y le decía algo; la oyeron llamarla querida con una r vibrante. Fue Kay la primera en darse cuenta. Lakey se había hecho lesbiana y esa mujer era su hombre. Por eso Lakey había permanecido tanto tiempo lejos. En el extranjero eran más tolerantes con las lesbianas. Fue un momento terrible. Lo que había pasado era una tragedia.

La cosa sigue en una evolución en la que se realizan conjeturas sobre la orientación sexual redescubierta en su amiga.

Se les ocurrió que Lakey, que siempre las había atemorizado y las había hecho sentirse inferiores, las miraría ahora con desprecio por no ser lesbianas. Se preguntaban cuánto tiempo haría que era lesbiana, si la había convertido La Baronesa o si había empezado por su cuenta. No podían librarse de la femenina sensación de que la relación que tenían era perversa.

Esa terrible curiosidad la sacia la propia Lakey ante Harald, indicándole que “siempre” había sentido “inclinaciones”. A pesar de lo demoledor de los juicios de sus amigas, finalmente concluyen que las acaban invitando a sus casas “como a cualquier pareja normal”, así que dentro de lo que cabe, aquí tenemos un pequeño aliento de esperanza en esta obra de los años sesenta…

Con el libro cerrado, os anunciamos que el próximo 19 de julio a las 19h pondremos fin al primer curso del club de lectura LGTB Queeruña. Para celebrar este cumple tan especial haremos un picnic del que informaremos en el grupo de whatsapp y a través de nuestro Twitter @clubqueerunha en convocatoria abierta a todo quisqui 😀

A gloria tras o fail!

Neste último encontro case alcanzamos o fail, pois só chegamos a ler o libro catro persoas! E iso que tiña case cento e pico páxinas menos que a nosa vindeira lectura… O caso é que as circunstancias son as circunstancias, amiguis, e non sempre atopamos xs queeruñxs o momento idóneo para a darlle á prosa. Cousas da clase obreira, que debemos o noso reloxo a iso de pagar facturas! ;P

Ao lío, o bo do debate foi que entre as persoas que si léramos a obra logramos enganchar ó resto, que deixaran a novela a medias entre que non lograron subirse á historia e falla de tempo. Por iso mola tanto asistir a un club no que debatir as lecturas, rapazada! Refixemos o crebacabezas das relacións e historias das personaxes e vimos como o peso dunha sociedade tradicional e ultrarelixiosa pesaba sobre as eleccións e destinos individuais. Analizamos a perda de esperanza de Taha tras verse rexeitado na academia de policía polo feito de ser fillo dun conserxe, a pesar da súa valía. Vimos tamén a perspectiva capitalista de soñar cun cuarto na azotea dun edificio en plena decadencia como máxima aspiración social dunha clase empobrecida. Todas estas cuestións transversais foron consideradas como algo moi relevante para entender a psique de cada protagonista.

IMG_7533
No noso recuncho, antes da sesión

Falamos de cada protagonista porque se ben sinalamos a Zaki Bei como o tipo do que máis sabemos grazas á narración, cada personaxe ten a súa propia loita. Algunhas desas loitas quedaron inconclusas, certo é, pois -sen spoilers– só presentan un peche redondo catro personaxes entre as trece que nos desenvolve no relato. E desas loitas -sen spoiler, prometemos-, novamente temos un gañador -a parella heterosexual- e un perdedor, a parella homosexual.

A homosexualidade na obra está representada en Hatem, un exitoso xornalista exipcio moi influínte a pesar da súa orientación sexual, como deixa claro o autor no libro en varios momentos. Preguntámonos se a visión reducida do espectro LGTBI se debe a que realmente era así de reducido en Exipto nos anos 60 ou se, pola contra, cabe botarlle a culpa ó prexuízo do escritor á hora de achegarse a ese mundo. En resumo, da homosexualidade sabemos que existían uns códigos -doutra banda, como en case todas as culturas (aneis, panos, pendentes…)- e que se axustaban a unha determinada representación do xénero. Hatem, en concreto, era efeminado, e mesmo chega a describilo o autor “case como unha muller”. Si, daban ganas de arroxar o libro pola fiestra se non fora das nosas benqueridas bibliotecas.

Todos os traballadores sabían que o seu xefe era homosexual. Era unha mera sombra, débil e distante, ao lado da súa poderosa e activa imaxe profesional. Non percibían a súa homosexualidade porque era serio e estrito.

Reparamos neste reduccionismo tendo en conta tamén como se interpretan as personaxes femininas. Son planas, sen aspiracións, sen retratos psicolóxicos moi definidos máis que no caso de Busayna, a quen nos describen nunha situación exitosa polo feito de soportar menos maltrato e vexación do que é habitual.

O debate chegou ó punto de contrastar a sociedade española da mesma época e poñelo en comparación coa época actual, xa que consideramos que vivimos nun sistema no que por sorte non todo depende de quen sexas fill@, aínda que con moitas reservas… Pero o mellor do debate xa sabedes cal é, o postpartido coa caña!

IMG_7536
Tortillera, caña e queeruñxs

Desta vez fixemos o troco por El grupo de Mary McCarthy, un bo tocho que vos recomendamos comezar a ler desde xa. Vémonos para comentalo o 21 de xuño na Biblioteca do Ágora e, nesta ocasión, temos pensado facer unha cea-picoteo tras a sesión para despedir o noso primeiro ano de vida de club de lectura Queeruña! Contamos contigo? POIS SE NON LES O LIBRO COMPLETO, NANAI 😀

 

Encontronazos con el género

Arrancamos fuerte este encuentro para debatir Degenerado. ¿Habría un final feliz para la historia? En todo caso, ¿cuál sería? La evolución de los dos protagonistas del cómic ha sido uno de los grandes debates, si bien coincidimos en destacar el sesgo misógino de Paul. Pero… ¿podemos analizar con nuestros ojos de 2017 los locos años 20?

Degenerado habla de la libertad en mayúsculas, de los prejuicios que se encuentran las personas que se pasan de esas normas no escritas de los mandatos sociales. Vimos similitudes con la historia de La chica danesa, pero sin pasarse… Paul no admiraba el mundo femenino. Discutimos sobre si realmente deseaba transicionar a lo que socialmente se identifica como mujer por disfrutar de la libertad que no tenía como hombre o si realmente llegó a creerse el “disfraz”. ¿La guerra y el alcohol lo llevaron a ello o fueron estos dos elementos los que abrieron una caja de Pandora que creía bien cerrada? Por otra parte, ¿tal vez estamos centrándonos en unas ideas demasiado rígidas basadas en lo binario: u hombre o mujer?

Club de lectura Queeruña Degenerado

En lo que sí coincidimos todxs lxs queeruñxs fue en la suerte de moraleja de esta historia real: no juegues con el género o acabarás sufriendo las consecuencias. Y es que en Degenerado vimos un relato trágico salpicado de momentos cómicos e incluso tiernos en los que el protagonismo va alternando entre marido y mujer, ambos como víctimas de la misoginia y el machismo de la época. Como os decíamos, acertamos en evitar juzgar con ojos contemporáneos (¡a saber cómo nos juzgarán a nosotrxs dentro de un siglo!). En fin: cuando ella busca la libertad, él vuelve a los clichés machistas; y cuando ella es conservadora, él se posiciona en lo contrario. Al mismo tiempo, leímos dos fases en la historia: una en la que su mujer trata de ayudarlo a ser feliz, y otra en la que reclama a su marido como la persona que inicialmente conoció y a la que no le permite evolucionar… ¿o mejor dicho, involucionar?

Los personajes se movían en entornos en los que intentaban flexibilizar esas normas de género, como Bois de Boulogne, un espacio que, por cierto, aún a día de hoy es la zona de cruising y libertad sexual por excelencia. A pesar de esta búsqueda por quebrar los bordes, los puta, guarra, degeneradx… eran los calificativos habituales dedicados a las personas que se movían en esos lugares. En este momento del debate finalizamos derivando la conversación hacia la plumofobia y la crítica a formas de vivir de la comunidad LGTBQ a raíz de estas declaraciones de un modelo gay en la televisión. Y con la garganta seca de hablar, ya sabéis que tocaba…

Club de lectura Queeruña cañas degenerado

Ah, no queremos acabar esta crónica sin dejar de recomendaros la crítica de nuestrxs compas del Club de lectura de cómics de las biblios. Tras las cañitas de rigor, ya tenemos nuestra próxima lectura, una novela estrella de la literatura árabe contemporánea, que además leemos en gallego: O edificio Yacoubian. Como siempre, en estas semanas iremos publicando la reseña sobre el autor, el contexto del libro y unas propuestas para debatirlo. El encuentro será el penúltimo miércoles de mayo, el día 24 a las 19h en la biblioteca del Ágora”.