Categoría: Ficha do autor ou da autora

Seguimos cunha nova entrada deste Club de lectura Queeruña… Queeruña… Que pasou pola vosa mente a primeira vez que escoitáchedes falar do club?

Somos ben conscientes de que a palabra queer (termo que, simplificando moito, fai referencia á identidade daquelas persoas non heterosexuais ou de xénero non binario) aínda non é de uso cotiá, así que cando alguna persoa se interesa polas nosas actividades adoitamos a definirnos como un espazo no que poder compartir con liberdade e confianza reflexións e opinións sobre cultura e literatura LBGT*. E grazas a este rebumbio de siglas, algúns nomes clásicos das letras gays e lésbicas entran en xogo: Oscar Wilde, Virginia Woolf, Lorca, Capote, etc.

Ao mesmo tempo, o máis habitual cando cursabamos historia da literatura, era que non se fixera mención algunha acerca da orientacion sexual de moitas das autoras ou dos autores estudados. E todo porque a nosa sociedade ten á súa disposición unha ferramenta moi poderosa: a idea da heterosexualidade obrigatoria (para afondar máis neste concepto, ler a Adrienne Rich). Grazas a mesma, a non ser que fagamos explícita a homosexualidade dunha persoa, todas damos por suposto que esta é heterosexual, casou, tivo fillos, etc.

Isto mesmo foi o que aconteceu cando nalgún momento do noso paso polo sistema educativo nos presentaron a figura de Eduardo Blanco Amor. Nado en Ourense en 1897, é coñecido como un dos máis importantes escritores da lingua galega, renovador da narrativa (A Esmorga; Os Biosbardos; etc.), axitador cultural dende o exilio, autor de teatro; etc. Pero en poucas das súas biografías fálase de Blanco Amor como un escritor homosexual. Esta cuestión, que por suposto se traslada aos seus escritos, omítese, invisibilízase. Tendo en conta que a historia (e tamén a historia da literatura) está escrita dende a “normalidade” heterosexual, tampouco deberiamos extrañarnos moito.

En relecturas da súa obra e da súa figura máis recentes, outras autoras significadas pola súa escrita diversa en termos de afectividade, puxeron o foco nesta cuestión. Por exemplo, María Xosé Queizán fala de el “como un home torturado pola significación sexual que tiña a súa homosexualidade”. Tamén Teresa Moure, na súa obra (de máis que recomendable lectura) Queer-emos un mundo novo fala de Blanco Amor e de A Esmorga nun capítulo dedicado á literatura galega queer.

Si, si. A Esmorga. Na próxima sesión do Club de lectura abriremos o debate sobre acaso a obra máis (re)coñecida de Blanco Amor. Un libro que pasou por todas as nosas mans, e que foi explicado en moitas ocasións como unha obra de crítica social, pero sen aproveitar todas as súas posibilidades como ferramenta para abordar a construción das masculinidades; a representación da homosexualidade; a violencia e a homofobia; etc.

En todo caso, estas son cuestións que falaremos no noso próximo encontro. A que non pensarades na Esmorga como unha lectura para o Queeruña? Por convidad@s estades a compartir reflexións. Será o próximo mércores 23, ás 19.00 na biblioteca do Centro Ágora. Vémonos!

Benvid@s de novo ó noso blog de apoio ó club de lectura Queeruña, onde compartimos material relacionado coa cultura LGTB. No vindeiro encontro que teremos o 26 de outubro ás 18:30h no Ágora (non estás anotad@? Bule e faino aquí!) comentaremos El azul es un color cálido, cómic da autora francesa Julie Maroh.

O cómic foi publicado en 2011 e levado ó cine no 2013 baixo a dirección de Abdel Kechiche, co título La vida de Adèle. Se a cinta logrou a Palma de Ouro do festival de cine de Cannes, a novela gráfica acadou o premio á mellor obra no Festival de Agoulême, o de maior sona en Francia.

Julie Maroh, a súa autora, firmou con esta obra o seu primeiro cómic, tras o que viría Skandalon no 2014 e unha colaboración no 2015 de 40 autores franceses contra a homofobia. Maroh fixo coa súa primeira creación en bocadillos unha clara aposta pola visibilidade lésbica, unha tendencia activista que se ven refrendada polo seu pulo á creación do Colectivo de Creadoras de Cómic contra el Sexismo. Nesta entrevista enlazada en Pikara Magazine ela mesma sinala os aspectos que a levaron a potenciar esta faceta de creadora consciente da situación da situación profesional neste eido:

Dado que nuestro trabajo es constantemente etiquetado por razones de género, algo que no les ocurre a nuestros compañeros de profesión, nosotras, creadoras de cómic, hemos decidido unirnos para denunciar aspectos sexistas de este sector editorial, y para, a su vez, proponer maneras de luchar contra ello

No mesmo texto destaca a súa motivación para facer comics, unha filosofía que Maroh leva practicando desde moi nova (e o que lle queda, pois naceu no ano 1985):

El propósito de mis cómics es y ha sido siempre hacer preguntas sobre qué tipo de ser humano queremos ser; qué lugar queremos alcanzar; qué huella queremos dejar en la tierra.

Comentamos algo máis? Falamos neste blog, na nosa conta de Twitter e proximamente na proposta de eixos de debate que publicaremos!

Comezamos forte cunha gran pregunta no nosa primeira lectura do club: ¿Por qué ser feliz cuando puedes ser normal? Autobiografía da escritora británica e lesbiana Jeanette Winterson. Publicado en castelán no 2012 por Lumen, tédelo de préstamo na biblioteca do Ágora (enlace ó catálogo OPAC).

O título foi a pregunta-resposta que obtivo Jeanette Winterson na súa mocidade ó descubrir a súa nai adoptiva as súas tendencias lésbicas. Unha nai excesivamente relixiosa que precisamente consideraba os libros -salvo a Biblia e as historias de crimes- coma unha porta aberta ao pecado, “xa que nunca sabes que vas atopar ata que é demasiado tarde”.  Sen spoilear demasiado, destacamos ese diálogo reflectido no libro:

—Jeanette, ¿puedes decirme por qué?

—Por qué, ¿qué?

—Sabes muy bien el qué.

—Cuando estoy con ella soy feliz. Feliz, sin más.

Asintió. Parecía que comprendía y pensé, de verdad, por un instante, que iba a cambiar de opinión, que hablaríamos, que estaríamos al mismo lado del muro de cristal. Esperé. Al final soltó:

—¿Por qué ser feliz cuando puedes ser normal?

Jeanette Winterson é unha das escritoras consagradas da literatura LGTB, pois a súa identidade lésbica está case sempre presente nas súas obras. Escollemos esta autobiografía por ser unha boa iniciación ó seu estilo mordaz, irónico, con pingas de humor e unha prosa exquisita na que mestura os xogos de palabras cun preclaro xeito de fiar os acontecementos trascendentais dunha vida de loita pola desarmarización.

Aínda que seguro falaremos de máis libros dela, dos que salientamos Fruta prohibida (1985), a súa primeira novela, agardamos poder comentar xunt@s pasaxes favoritas e eixos temáticos para o debate, dos que iremos adiantando algunha cousiña noutro post que compartiremos a vindeira semana.

Se quedades con curiosidade, recomendamos esta revisión feita por El País no momento de publicarse a autobiografía.

Falamos algo máis? Vémonos na presentación e primeira sesión do Club de lectura Queeruña na biblioteca do Fórum Metropolitano o martes 28 ás 18:20h! (Evento en Facebook neste enlace)