Bibliotecas Municipais da Coruña Xeral

Roteiro A Coruña Desviada: un paseo pola memoria das disidencias sexuais

Mirando a cidade con outros ollos

O pasado sábado 28 de novembro tivo lugar o roteiro “A Coruña Desviada”, un percorrido que atravesa o século XX para recuperar a historia daquelas personas que viviron e acturaon alén das normas sexuais e de xénero. Sendo consideradas perigosas, inmorais ou dexeneradas nos discursos oficiais.

Con este roteiro —unha colaboración entre a cooperativa Rexenarando, a historiadora Daniela Fernández e o Club de Lectura LGTB Queeruña—, as persoas participantes puideron coñecer estas historias nos seus contextos e recoñecelas nas nosas rúas, coa convicción de que son necesarias para construír igualdade e valorar a diversidade.

Ao longo das dúas horas de percorrido, fixéronse sete paradas entre a Praza de María Pita e a praia do Orzán:

1. Praza de María Pita

O punto de partida para enmarcar o concepto de “disidentes sexuais”, persoas que ao longo da historia viviron ou actuaron ao marxe das normas sexuais e de xénero, e que a pesar de pagar un alto prezo, deixaron un rastro de pegadas que se percorreron en grupo.

2. Igrexa de San Xurxo

Parada obrigada fronte ao lugar onde tivo lugar o casamento entre Elisa (Mario) e Marcela en 1901. Este feito atravesou os límites da cidade e de Galiza, pero que conviviu con outras historias semellantes, aínda que menos populares, o que amosa que a diversidade e a disidencia eran unha nota común na Coruña de comezos de século.

3. Peirao de trasatlánticos

Desde aquí, miramos cara o Teatro Colón, un espazo que representou un despegue cultural e artístico a principos do século XX. Tamén o porto, desde onde partiron para América miles de galegas, como Teresita, coñecida na prensa de moitos países como a “princesa de Borbón” travesti.

4. Rúa do Socorro

Un punto para abordar o Caso Cervigón e o novo tempo de violencia aberto polo golpe de Estado e a ditatura. Coñecéronse historias de represión e, sobre todo, de resistencia e axencia das vidas disidentes durante a ditadura.

5. Xardíns de Méndez Núñez

Este espazo íntimo pero céntrico serviu de escenario para diferentes historias e transgresión e loita. Falouse dos mapas do cruising desde principios do XX, das detencións no franquismo e das protestas dos noventa contra as agresións de grupos neonazis.

6. Praza de Pontevedra

Lémbrase aquí a cafetería Manhattan, lugar asociado ao espertar da conciencia colectiva pola liberación homosexual. A expulsión de dous activistas en 1980 por levar un pano corado motivou unha das primeiras accións de protesta antidiscriminatoria na historia do país. Tamén se mencionaron referentes como Trinidad Falcés ou Tomás Fábregas.

7. Riazor

O punto final que conecta a memoria colectiva máis recente co asasinato de Samuel Luiz. Ligando o presente coa tráxica historia de José María Zorrón, cuxa vida rematou no mesmo punto cincuenta anos antes.

E é que a historia é un camiño de avances e retrocesos. Ao recoñecer as pegadas de loita e dignidade destas persoas nas nosas rúas, “A Coruña Desviada” convídanos a comprometernos coa memoria, dando un paso firme para construír unha cidade onde a diversidade sexa a nosa maior fortaleza e caibamos todas as persoas.

Bibliotecas Municipais da Coruña Ficha do libro,Grindr bibliotecario

“Corres como una niña : el género y la diversidad LGTBI en el deporte” de David Guerrero.

“Corres como una niña: el género y la diversidad LGTBI en el deporte” é un ensaio no que se desmontan varios estereotipos de xénero moi arraigados no mundo do deporte. Algúns destes esteorotipos van dende crenzas de que hai deportes para homes e deportes para mulleres, ou que de dependendo da súa orientación sexual unha persoa pode ser mellor ou peor na práctica dun deporte.

Ao longo deste libro o seu autor David Guerrero desmentirá estos estereotipos a través de diversas entrevistas que realizou con deportistas que tiveron que facer fronte a estos clichés, entre eles encontramos deportistas coma Pau Ribes, Alba Palacios, Víctor Gutierrez, Sara Pelaez, María José Martínez Patiño ou Paloma Río.

David Guerrero é un activista en defensa da igualdade, ademais de ser o presidente da asociación “Deporte y Diversidad” e asesor na “Real Federación Española de Atletismo” e na “Fundación Pedro Zerolo” en temas de igualdade de xénero. Nesta obra trata estos temas dunha forma moi dinámica que fai deste libro unha lectura entretida e a vez moi instructiva, tratando temas tan en boga na actualidade como a suposta superioridade dos deportistas transexuais ou a segregación do deporte por xénero. Ademais contén un glosario é un directorio de entidades deportivas LTBI inclusivas, que facilitan unha información extra as persoas que queiran profundizar neste tema.

O noso Grindr bibliotecario os seguintes matchs, dadelles unha oportunidade!! 😉

A continuación o listado de libros recomendados para que non vos perdades ningún título.

Se queredes tamén podedes acceder ao noso catálogo para atopar obras do voso interese.

mariaveiga9 Grindr bibliotecario

“Cobiza” de María Reimóndez

“Eu quero construir un mundo coma o que coñecín. Un mundo salvaxe e libre onde o obxectivo na vida non sexa acumular nada, senón simplemente construir o benestar propio sen esmagar os demáis seres.“

Cantas citas e reflexións poderíamos compartir desta lectura…

Cobiza, gañadora do I Premio Pinto e Maragota á diversidade sexual e de xénero organizado polo Concello de Pontevedra e Xerais, é unha novela de ciencia ficción feminista, unha distopía que nos invita a reflexionar sobre o devenir dunha sociedade destruida por un progreso que non é tal, un avance tecnolóxico que non vai da man dunha verdadeira evolución do ser humano. Un cataclismo chamado a Gran Desconexión da paso a un mundo dividido entre os que posúen recursos e os que non (entre os Recunchos e as Capitais), onde a fertilidade convértese nunha moeda de cambio e unha forma máis de explotación das mulleres na promesa dunha vida mellor. Unha reflexión sobre o poder, as relacións humanas, o colonialismo, a escravitude, os roles de xénero e as identidades sexuais.

Pero, especialmente, Cobiza conecta cunha fonda visión ecofeminista da vida e do planeta que nos sustenta. Diría que esa é a cor de fondo de toda a novela. Unha denuncia a violación da Terra, os ecosistemas e as especies. Unha chamada tamén a recuperar o poder das devanceiras e do feminino na natureza. “Canto máis traballaba coa materia vexetal, máis entendía ate que punto as plantas e xa non digamos as árbores son seres sentintes e interconectados. A base da vida. ”

Seguindo este fío, estas son algunhas suxerencias de outros títulos de María Reimóndez que poderás atopar nas bibliotecas da rede:

E aquí van algunhas propostas de libros en sintonía coa temática de Cobiza, propostas que tocan cordas da ciencia ficción, da desigualdade social, da identidade e roles de xénero, da ecoloxía e o ecofeminismo… Cordas que tecen unha reflexión feminista e integral do mundo que habitamos.

Podes premer nos títulos que che interesen para ver a sinopse completa. Todos eles forman parte do Catálogo da Rede de Bibliotecas Municipais da Coruña, onde podes consultar outros moitos títulos dispoñibles. Boa lectura!

“Eu querería un mundo onde as persoas entendesen dunha vez que están interconectadas non para explotarse, senón como están as árbores, sabes?“

dmaseda Cultura LGTB,Encontro QUEERuña,Xeral

Pícnic de peche de curso

O próximo mércores 27 de xullo despedimos o curso nun pícnic ao que estades todxs convidadxs.

En que consistirá? ⁣
🥝 Xs asistentes levaremos picoteo e bebida 🍻 para compartir⁣
📚Desvelaremos a nosa lectura favorita da tempada⁣
💅Risas & comadreo aínda que o tempo non acompañe ⁣
.⁣
.⁣
Anímaste? Trae as túas ganas de #culturaLGTB e unhas 🍻!⁣

Estamos xa preparando a programación da próxima edición 2022/2023. En setembro máis info!

Sara Paz Grindr bibliotecario,Xeral

“Veintitantos problemas”, de Álvaro Domínguez, en Grindr

Hoxe o Grindr Bibliotecario actívase ca obra “Veintitantos problemas”, do autor pontevedrés Álvaro Domínguez, gañadora do Premio de Novela Tandaia no ano 2017. Esta é a historia de tres amigos de vintetantos anos que senten que a vida se lles ven grande ao darse conta de que a etapa universitaria chega á súa fin.

Saúl leva un ano a traballar, Mario acaba de se licenciar e Ángel está no último curso. Os tres fixeron amizade en Santiago de Compostela, mais os anos da universidade están a piques de rematar e o que parecía unilos comeza a se volver na súa contra. Ángel fuxiu da casa do seu pai para evitar enfrontar os seus medos. Pola mesma razón, Mario deixou de lado a todos, incluída a súa mellor amiga, para se agochar tras o seu novo noivo. No piso que compartían os tres agora solo queda Saúl, quen non recibe máis visitas que as dos seus amoríos ocasionais e a súa criticadora irmá maior.

Álvaro Domínguez (Pontevedra, 1986), licenciado en historia da arte pola Universidade de Santiago de Compostela, é escritor, tradutor e profesor, mais tamén traballou no sector editorial e estudou o Máster en edición “Taller de Libros” da Universidade Autónoma de Madrid. Aínda que comezou a escribir moi cedo tardou varios anos en decidirse a facer públicos os seus escritos. Primeiro publicou en portais dixitais como Amateurs Hotel, The Barcelona Review ou La Cueva del Erizo. No ano 2014 o seu relato “No te levantes” aparece no libro “Lo que no se dice”, unha recompilación de narracións sobre os prexuízos homófobos e machistas nalgunhas institucións da sociedade española, publicada pola Editorial Dosbigotes. Repetirá editorial e formato no ano 2019 co relato “La pareja”, incluído na recompilación “Asalto a Oz”. “Veintitantos problemas”, publicada por Tandaia no ano 2017, é a súa primeira novela.

Os protagonistas desta novela son tres amigos de vinte e tantos anos que se atopan nese momento intermedio entre a adolescencia e a idade adulta. Xa rematan a universidade, deixan de ser estudantes, pero aínda non se senten adultos capaces de asumir responsabilidades. A década dos vinte anos é unha época de cambios e transición, na que á inestabilidade laboral que se atopan os mozos ao rematar os estudos súmanselle o desconcerto e a preocupación ante un futuro incerto, o desencanto e a nostalxia polo pasado. Nun grupo de amigos cada un vai escollendo o seu propio camiño, laboral e sentimental, e moitas veces isto supón un distanciamento. Nesta situación atópanse Ángel, Mario e Saúl: mellores amigos e compañeiros de piso que se refuxian en si mesmos (e no caso de Mario, na súa parella) para lidar cos seus problemas persoais, afastándose entre eles cada vez máis.

Para Álvaro Domínguez esa década dos vinte anos tivo moita importancia. Tanta que tivo un blog chamado “Vida a los 20”, unha especie de diario persoal que comezou a escribir pola necesidade de compartir os seus textos con xente fora do seu círculo máis próximo. Gustáballe recibir opinións para poder ir mellorando como escritor, e por iso pasou de ser un diario a ser o relato da vida con vinte e pico anos a través das súas propias experiencias durante esa época. O blog, que aínda que leva anos en desuso pódese consultar nesta ligazón, é un reflexo de si mesmo.

Se activamos o noso Grindr Bibliotecario con “Veintitantos problemas” aparecen varias novelas cuxos protagonistas son rapaces e rapazas homosexuais a medio camiño entre a adolescencia e a idade adulta, que andan a construír a súa propia identidade e buscar o seu lugar no mundo:

Para poder confirmar o teu match con estas obras podes premer nos títulos do listado e ver a sinopse, localización e dispoñibilidade.

Boa lectura!

vanesarios Grindr bibliotecario,Xeral

“Besta do seu sangue”, de Emma Pedreira no Grindr

Emma Pedreira aborda nesta novela a vida de Manuel Blanco Romasanta, unha das figuras máis rechamantes do imaxinario español. Romasanta, nado en Esgos (Ourense), viviu durante a primeira metade do Século  XIX, e foi responsable de máis dunha ducia de crimes nos montes de Galicia e O Bierzo. De feito é considerado o primeiro asasino en serie da historia de España. Unha actividade criminal pola que foi condenado a morte e finalmente a raiña Isabel II conmutou o garrote pola cadea perpetua.

Na novela, penso que moi ben documentada e gañadora do Premio Xerais 2018, Pedreira pon de relevo a figura do sacaúntos galego dende unha perspectiva de xénero dando así unha volta de roda á historia oficial.  Que Manuel Blanco Romasanta fose unha muller xa o apuntara o antropólogo Xosé Ramón Mariño e tamén quedou patente coa celebración das III Xornadas sobre Manuel Blanco Romasanta en Allariz no ano 2012, organizadas pola Fundación Vicente Risco.

Manuel ou Manuela, naceu branco e louro e a familia pensou que era unha nena: foi chamado, de feito, Manuela, ata que cumpriu 8 anos. O forense Fernando Serrulla apuntou a que Manuela ou Manuel sufría un estraño caso de pseudohermafroditismo, e aínda que tiña que ser muller segregaba unha enorme cantidade de andróxenos e podía presentar acusados rautos de violencia. Feito que contrastaba co súas delicadas labores “Cosía,  bordaba,  calcetaba. Cortaba traxes e vestidos. Era un ser doce, entrañable, amigo, sobre todo, das súas amigas” que moitas delas se converteron nas súas vítimas. 

Dende logo a vida de Blanco Romasanta aparece ben artellada na novela, cun estilo narrativo que parece que bebe da condición de poeta da autora e que logra atrapar ao lector a medida que nos adentramos nos acontecementos. Home ou muller? o que si consegue Emma Pedreira ao longo das 114 páxinas da historia é que o lector viva case en primeira persoa a indefinición e por tanto a convivencia de ámbalas dúas condicións na figura de Manuel ou Manuela. 

Polo tanto a curiosidade temática dende o punto de vista da intersexualidade activa o noso Grindr Bibliotecario de hoxe e fai match cos seguintes títulos:

Pero non esquecemos que Blanco Romasanta foi ademais o primeiro (e ata o de agora único) cidadán español diagnosticado de  licantropía clínica, o que lle valeu o alcume de “home lobo galego”. Así que volvemos facer match coa licantropía e co mito de Blanco Romasanta: 

E lembra que sempre podes atopar máis máis títulos e facer macht no noso catálogo, o Cascarilleiro!

Sara Paz Grindr bibliotecario,Xeral

“Identidade”, de Nee Barros, en Grindr

Hoxe activamos o Grindr Bibliotecario cunha obra de teatro creada por Nee Barros Fernández (Ourense, 2002): “Identidade: a normalidade do non-común”, un libro que quere reivindicar que todo o que se sae do común tamén é normal, e que todas esas persoas socialmente minorizadas e discriminadas pola súa identidade de xénero son normais e precisan ter a mesma representación na literatura que teñen as persoas que entran dentro da normatividade. Todas as persoas somos diferentes e a diversidade da riqueza ao noso mundo.

Neste libro Zé, o protagonista, loita a contracorrente por construír a súa propia identidade. Coa complicidade dos seus amigos percorrerá un camiño no que moitas vendas negras que tapan os ollos e a alma da xente, representando o odio e o medo ás realidades descoñecidas, caerán ao chan. Rompendo todos os moldes, Zé será quen de amosarlle a todas as persoas que dá igual como te vexan os demais. O máis importante é como nos sentimos nós, ser quen queiramos ser e seguir sempre o que dite o noso corazón.

Nee Barros Fernández, coñecide nas redes como @neeumatiko, é escritore e youtubeire. Dende a súa canle de Youtube explica literatura galega para o alumnado de bacharelato, recomenda lecturas e, sobre todo, fai divulgación sobre temas relacionados co xénero e a realidade trans. Ademais, tamén é moi active en Twitter. Por se isto fora pouco, en ocasións toca nun grupo de música chamado Croalla. “Identidade” é a súa segunda obra, xa que a finais do ano 2020 publicou o libro de poemas “19 poemas para um virus-19”, escrito en galego reintegracionista e en linguaxe non binaria.

Nee Barros utiliza os pronomes neutros e a linguaxe non binaria, identificándose como “elu”, aínda que tamén use o masculino. Neste libro non emprega linguaxe non binaria porque quixo publicalo tal e como o escribiu cando solo tiña catorce anos e se atopaba no proceso de “saír do armario” como persoa trans. Poñer en palabras a súa propia experiencia na procura da súa identidade axudoulle a e entender o que lle estaba sucedendo, ademais de a sobrelevar mellor as situacións de opresión que sufriu nalgúns ámbitos da súa vida, xa que non todo o mundo o aceptou de igual maneira. Con este libro ademais quere que outras persoas que están a pasar pola mesma situación na actualidade teñan o referente que elu nunca tivo e saiban que non están soas.

Aínda que o libro non estea escrito nunha linguaxe inclusiva, si que podemos atopar un personaxe secundario na peza teatral que emprega o sistema “elu”, polo que podemos considerar que este libro é pioneiro no uso deste sistema dentro do mundo das publicacións en galego.

Nee decidiu que esta historia debía ter forma de peza de teatro, xa que considera que este é un xénero bastante esquecido sempre na literatura. Ademais decatouse de que o teatro estaba sempre dirixido a un público adultos ou en todo caso a un público infantil, quedando o xuvenil totalmente esquecido. Elu considera que este xénero é o que mellor pode conectar ca mocidade por ser o mais dinámico e directo, o que permite empatizar e reflexionar sobre a realidade sen estar dentro. Grazas á variedade de personaxes e a ausencia dunha voz narradora, a persoa lectora poderá identificarse con quen queira, enriquecéndose deste modo a lectura.

Esta é unha obra especialmente dirixida a un público adolescente, pero calquera persoa pode adentrarse nela, xa que trata temas pouco representados na ficción, como o é a construción da propia identidade de xénero dunha persoa trans adolescente dende a súa propia perspectiva. Este libro ademais será unha ferramenta moi útil para as familias das persoas trans, que en moitas ocasións non saben como poden axudar. Ademais, aínda que este libro fale concretamente da opresión que sofren aquelas persoas que loitan por construír identidade de xénero, non serán elas as únicas que se verán reflectidas nesta loita. Nee Barros considera que todas aquelas persoas que non se adaptan ao sistema e se atopan nas marxes da sociedade por ser diferentes, xa sexa polo xénero, a clase social ou a etnia, sofren os mesmos mecanismos de opresión por parte da mesma, e viven experiencias similares.

Activamos o noso Grindr Bibliotecario e atopamos varios títulos que nos invitan a pensar sobre a identidade de xénero mais alá do binarismo que rexe na sociedade actual:

Se queres saber máis sobre algunha destas obras simplemente preme no título que che interese e así poderás ver a sinopse, ubicación e dispoñibilidade.

Boa lectura!

Sara Paz Grindr bibliotecario,Xeral

“Amigos e sodomitas”, de Carlos Callón, en Grindr

Hoxe no noso Grindr Bibliotecario presentámosche “Amigos e sodomitas: a configuración da homosexualidade na Idade Media”, un ensaio de Carlos Callón, político e profesor ribeirense, no que fala de que, a pesares do que se pode pensar inicialmente, nos primeiros mil anos de historia do Cristianismo as relacións homosexuais estaban desposuídas de calquera connotación negativa, e incluso estaban ben vistas pola sociedade. Isto durou ata a configuración do pecado-delito da sodomía, que trouxo consigo a intolerancia radical e a persecución das mesmas.

Publicado no ano 2011 pola editorial Sotelo Blanco, este ensaio en galego considérase un dos estudos mais interesantes sobre o homoerotismo medieval en terras hispánicas, e por iso foi galardoado co Premio Vicente Risco de Ciencias Sociais e co Premio Fervenzas Literarias ao mellor ensaio no ano 2011. Carlos Callón analiza nel numerosos textos do trobadorismo galaico-portugués, pero tamén outros textos casteláns indispensables, para observar o claro contraste que houbo entre os mil primeiros anos do Catolicismo, nos que había unha gran aceptación das relacións sexoafectivas homoeróticas, e a total intolerancia e persecución que apareceu ca configuración do pecado de sodomía nos séculos XII a XIV.

A ausencia de represión das relacións homosexuais existente previamente vémola neste libro mediante, entre outros, un documento asinado o 16 de abril do ano 1061 na Parroquia de Santa María de Ordes (Concello de Rairiz de Veiga), no que se describe o pacto de convivencia no fogar e a repartición de bens de dous homes, Pedro Díaz e Muño Vandilaz. Isto demóstranos que nesa época houbo unións intermasculinas recoñecidas de maneira oficial.

Porén, todo mudou co pecado de sodomía imposto pola Igrexa católica a finais do século XI. A Igrexa clamou que a homosexualidade era o pecado contra natura, o cume da dexeneración. Chamouno sodomía, un pecado castigado con intensas torturas e pena de morte asegurada. A partires dese momento a igrexa católica comeza tamén a difundir a crenza de que as relacións sexoafectivas homoeróticas foran sempre vistas como pecado, e que o período de aceptación deste tipo de relacións, que agora podemos afirmar con certeza que sucedeu, nunca existiu na historia do cristianismo. Foi tal o intento de borrar esta parte da historia que na actualidade sábese que milleiros de documentos que testificaban estes feitos foron destruídos. É por isto que este pensamento intolerante que promoveu a Igrexa continúa ao longo do tempo, e non fai tantos anos que se empezou a rebater esta idea e a afondar no tema. Esta obra difunde e axuda a comprender a verdade do que sucedeu. Como di o propio autor, neste estudo intenta divulgar a realidade da historia da sexualidade, acotío falsificada, igual que a historia do noso país.

Tamén resalta Carlos Callón a completa invisibilidade das relacións entre mulleres naquela época, xa que se trataba dunha sociedade patriarcal e falocéntrica na que a propia existencia dunha sexualidade á marxe dos desexos masculinos era impensable. Esta invisibilidade, padecida aínda moitos séculos despois, paradoxicamente foi a razón pola que as relacións entre mulleres non sufriron tanta persecución como as relacións entre homes. A existencia de relacións entre mulleres era simplemente ignorada.

A homosexualidade (entendida como os desexos, prácticas ou relacións sexo-afectivas entre homes ou entre mulleres) está presente dende que existe o ser humano, o que varía entre as distintas sociedades e épocas que se sucederon é a percepción da mesma. Hai milleiros de documentos que mostran como na Antiga Grecia e na Antiga Roma se enxalzaba o homoerotismo e as relacións homosexuais e, sen embargo, durante gran parte do século XX a homosexualidade foi brutalmente perseguida e castigada pola Alemaña nazi, que a consideraba un defecto xenético e un sinal de inferioridade. Ao longo das últimas décadas apareceron numerosos estudos sobre a homofobia e a percepción da homosexualidade a través da historia, centrándose especialmente nos últimos años, xa que o último século foi unha época moi revulsiva e con mais retrocesos e avances neste aspecto.

Con todos eses ensaios nos atoparemos ao activar o noso Grindr Bibliotecario, xa que fan Match co libro que hoxe presentamos neste blog:

Premendo nos títulos poderás ver as sinopses das obras no noso catálogo, ademais da súa localización e dispoñibilidade nas Bibliotecas. Se algunha delas chama a túa atención, non o dubides mais e vai ao seu encontro!

Goza ca túa cita, e boa lectura!

Violeta Grindr bibliotecario

“Mamá, quero ser Ziggy Stardust”, de Iria Misa, en Grindr

Despedimos o ano da man de Iria Misa e a súa novela “Mamá, quero ser Ziggy Stardust”, na que descubrimos a historia de Aine, un neno trans que sente unha admiración especial pola figura de Ziggy Stardust, unha estrela de rock andróxina e extraterrestre que podía ser todo o que lle dese a gana. O músico marciano supón para o protagonista unha mensaxe de esperanza: a posibilidade dun futuro diverso e libre, “un futuro onde cadaquén puidese vestir como quixer e sobre todo, sentir como quixer, aínda que fose de xeito completamente distinto aos demais”.

Con ilustracións de Alba Barreiro, este título foi finalista do Premio Agustín Fernández Paz de Narrativa Infantil e Xuvenil pola Igualdade. En cada páxina descubrimos a batalla vital que libran os menores transexuais: os conflitos emocionais, o rexeitamento dunha parte da sociedade, o impacto na contorna familiar, os conflitos escolares…

Resulta moi orixinal a introdución de Thomas como narrador da obra, unha terceira persoa incorpórea que, a modo de amigo invisible, prolonga a identidade do protagonista e dálle a comprensión que precisa para seguir adiante.

A novela de Iria Misa achega a rebeldía da figura de Bowie e os seus diversos heterónimos artísticos, unha figura icónica que quixo mudar o mundo por medio da música, dándolle voz a todas aquelas persoas que, a pesar das dificultades e das violencias (explícitas ou non), son como eles queren ser.

Nesta ocasión activamos o Grindr bibliotecario para roldarlle a unha escolla de títulos que abordan a realidade trans e recollen historias de autodeterminación e valentía, todos eles dispoñibles nas Bibliotecas Municipais de A Coruña. It´s a match!

Sara Paz Grindr bibliotecario,Xeral

“Mariquita”, de Juan Naranjo, en Grindr

“Mariquita” é unha novela gráfica e autobiográfica na que o autor, Juan Naranjo, ábrese de par en par e narra a historia da súa vida, que á súa vez é tamén unha historia universal ca que moitas persoas se verán identificadas: a historia dos marxinados, os diferentes, os acosados.

Desde un primeiro momento, Juanito descobre que non encaixa cos demais. No colexio empezan a chamarlle mariquita e non sabe moi ben que significa. Pouco a pouco percorrerá un camiño de autocoñecemento e aprendizaxe, pero tamén de soidade e illamento, que lle levará a descubrir que empoderarse é a única forma de saír do círculo da intolerancia e desprezo no que vive.

Juan Naranjo, tamén coñecido como @JuanitoLibritos nas redes, é profesor de secundaria nun instituto malagueño, pero tamén é booktuber e tuitero, ademais de activista polos dereitos da comunidade LGTB. Tamén foi colaborador da RNE este verán ca sección “He venido aquí a hablar de mis libros” onde, igual que na súa canle de Youtube, recomenda e fai recensións dos seus títulos favoritos. Traballar desde esa posición tan pública permítelle non solo difundir as súas recomendacións ou contar a súa experiencia, como no caso deste libro, senón tamén denunciar as inxustizas, loitar pola igualdade e visibilizar a un amplo público a realidade do colectivo LGTB e as barreiras cas que se atopa. El defende que para derribar a homofobia hai dous pasos que se deben seguir: o primeiro, non ser homófobo, e o segundo, non permitir comportamentos homófobos na nosa presencia. Para combatir a homofobia é fundamental ser activamente antihomófobo, e isto é o que el persegue tanto no ámbito académico e nas súas redes sociais como neste libro, no que remata apropiándose do insulto que recibiu gran parte da súa vida por ser gay, incluso antes de saber que o era iso.

Conta Juan Naranjo nunha entrevista que sempre tivo na súa cabeza a idea de facer unha novela chamada “Mariquita” falando da historia da súa vida, pero non fai ata fai 5 anos que decidiu comezar o proceso de escribir este libro. Deuse conta de que os textos que estaba creando eran moi escuros e duros, polo que decidiu que estes debían ir acompañados de ilustracións alegres e de cores vivas que compensaran a crueza. Para iso, foi a clases de acuarela durante dous anos e, cando viu que podía conseguir o resultado que buscaba transmitir, comezou a ilustrar as súas palabras e darlle forma a esta novela gráfica tan persoal. Tanto as ilustracións, feitas con rotuladores e acuarelas, como o texto, manuscrito, están realizados unicamente por el.

Aínda que a novela gráfica divídese en tres capítulos ou apartados (os anos de colexio, os anos de instituto e os anos da universidade), todo conforma unha mesma historia, a vida do propio Juanito, marcada pola homofobia. Moitas lectoras e lectores poderán verse identificados nas palabras do autor, xa que aínda que cada un ten o seu propio entorno e condicionantes e vive unha vida única, moitas das persoas do colectivo LGTB comparten unha serie de vivencias semellantes no seu camiño de autodescubrimento e na súa relación co resto da sociedade. Juan Naranjo é consciente de que moitas persoas viviron coma el unha infancia solitaria, pero afirma que co tempo descubriu que realmente non estaban solos, solo estaban illados. Seguramente no piso de arriba ou no outro lado da parede había outra persoa pasando exactamente pola mesma situación. A sociedade foi a encargada de que todas esas persoas sufriran (e sufran) estes momentos tan complicados en soidade, sen podelos compartir. Grazas a esta lectura moitas persoas LGTB poden sentirse por fin acompañadas lembrando ese illamento que viviron, e outras moitas persoas cis-hetero poden ser conscientes desta realidade e tomar un papel activo na loita contra a homofobia e a lgtbifobia, dando así pequenos pasos para conformar unha sociedade concienciada no valor da diversidade e da igualdade. Por isto cremos que “Mariquita” é un libro que debería ler todo o mundo.

Desta vez abrimos o Grindr e atopamos algo diferente: vemos varias recomendacións do propio autor. Estes libros fan match con “Mariquita” porque son os que inspiraron a Juan Naranjo á hora de contar a súa historia:

Pero nas Bibliotecas tamén hai outros moitos títulos que fan match con esta obra: libros onde os autores reflexionan sobre a homosexualidade e a homofobia en España e contan as súas vivencias:

Premendo nos títulos en amarelo poderás ver as sinopses das obras no noso catálogo, ademais da súa localización e dispoñibilidade nas Bibliotecas. Seguro que ti tamén atopas varios match entre elas!