Tres mulleres para un trimestre e tres grupos

Imos cumprir o primeiro mes de coexistencia dos tres grupos de lectura do club QUEERuña e queremos presentar aquí as tres autoras que ocuparán as vindeiras reunións.

María Reimóndez (Lugo, 1975) é unha moi prolífica muller galega, grande amiga do club, que publicou o seu primeiro libro no ano 2002 (o poemario Moda galega). Desde ese momento sucédense case unha trintena de publicacións e múltiples premios. Novela, poesía, ensaio, contos infantís; creación, tradución… nada se lle resiste a esta prodixiosa muller que participou tamén en diversas e variadas obras colectivas.

De seguro coñeces Bárbaras, Cobiza, Furia, Multitudes, Desde o conflito, O club da calceta ou a recentísima Retorno, que vén completar a triloxía os_seres_completos. Mais imos intentar traerche aquí algunha recomendación dunha faceta súa, quizás, menos coñecida e que, se che presta, podes consultar nas @bibcoruna: 

  • Cociñando ao pé da letra: entra na literatura galega…ata a cociña (Galaxia, 2011). Unha curiosísima e orixinal proposta, a medio camiño entre a literatura e a cociña, coordinado pola poeta Yolanda Castaño e a fotógrafa Andrea Costas. Nel verás (e lerás) a María entre fariña, ovos e viño doce facendo unhas gorentosas Rosquillas de xerez.
  • O meu avó e o queixo (Alvarellos, 2020) un conto infantil escrito por ela e ilustrado por Vanesa Álvarez. Unha historia que mistura afecto, humor, gastronomía e ilustracións inspiradas en graffitis urbáns. O amor común deste avó e a súa neta: o queixo, o queixo de Galicia e do mundo.
  • a recente tradución que fixo cara o galego de A linguaxe das plantas: os seres máis fascinantes do planeta (Baía, 2022). As plantas nin andan nin falan pero estás segurx de que non reaccionan cando as arrincamos ou cortamos? Con este libro poderás descubrir o seu interese polo mundo que as rodea e os xeitos que teñen para se comunicar con outras plantas.

Tras unha vida indómita como artista pop (deseñadora, cantante e dj) e activista LGTBQI+, Roberta Marrero (Las Palmas de Gran Canaria, 1972-Madrid, 2024) non pedía tanto, só unha foto de primeira comuñón co seu vestido de princesa. Coñecida pola súa traxectoria reivindicando os dereitos das persoas trans e do resto do colectivo LGTBQI+ (ese símbolo, +, para ela significaba non deixar a ninguén fóra), Marrero tivo tamén unha interesante produción no eido da creación literaria.

De feito, no club Queeruña coñecímola mercé á súa banda deseñada “El bebé verde”, onde relata a súa autobiografía empezando por dous sucesos que a marcarían toda a súa vida: naceu verde porque, segundo conta, tragou “cosas que las mujeres expulsan al dar a luz” e, ao vela, todo o mundo dixo: “É un neno”. Pero era unha nena.

Non obstante, alén desa incursión no terreo ilustrado, Roberta Marrero cultivou a poesía. Unha poesía tan indómita e petarda (no sentido máis rebelde e pop do termo) como ela mesma.

Nas nosas bibliotecas falta por chegar aos andeis esa poesía salvaxe e tenra a un tempo (como “Todo era por ser fuego” ou “Derecho a cita”), pero si atopamos, ademais do devandito “El bebé verde”, colaboracións súas no CD “Música para una boda gay” ou no libro de artigos “El tercer sexo”, que aborda a realidade do colectivo de persoas transexuais. Tamén podes descargar desde a plataforma Galicia Le a súa obra “We can be heroes: una celebración de la cultura LGTBQ+“.

Que contar da obra de Teresa Moure (Monforte de Lemos, 1969) que non se conte por si soa? Lingüista e literata, alén de comprometida co movemento feminista e LGTB nos seus ensaios e escritos, Teresa Moure recibiu numerosos premios ao longo da súa traxectoria, entre os que se atopa a XI Edición dos Premios á Introdución da Perspectiva de Xénero na Docencia e na Investigación por “Com A de linguistA”, en 2020. Dirixe desde 2022 o Centro Interdisciplinario de Investigacións Feministas e de Estudos de Xénero da Universidade de Santiago de Compostela.

Sabemos que por isto que vos adiantamos sobre ela, así como porque no club Queeruña subimos ao noso andel “Unha primavera para Aldara” e puidemos falar xa da autora e dos temas que van confluíndo en todas as súas páxinas en prol dun compromiso activo coas diversidades.

Pero, de entre toda a súa ampla obra, que na súa maioría podes atopar nas bibliotecas, que destacariamos, para empezar?

  • Herba Moura. Se non a liches, tes que facelo, porque é a obra máis coñecida e talvez a máis premiada e traducida da autora. Nela, Einés Andrade escribe a súa tese de doutoramento sobre dúas mulleres, a raíña Cristina de Suecia e Hélène Jans, e da relación amorosa de ambas co filósofo René Descartes.
  • Sopas New Campbell. É unha novela arriscada onde se deixa entrever a temática da saúde mental.
  • Queer-emos un mundo novo. Sobre cápsulas, xéneros e falsas clasificacións (Galaxia, 2012). Con esta obra, a autora acadou o Premio Ramón Piñeiro de ensaio 2011. Pouco máis que dicir: o subtítulo xa nos descubre que podemos atopar no interior do volume. E semella que pinta ben…

“Unha primavera para Aldara”, de Teresa Moure, en Grindr

Eu viña aquí a falar do libro Besta do seu sangue, de Emma Pedreira, de lobishomes e violencias, e, non obstante, o azar dos clubs de lectura tróuxome a estoutro relato, Unha primavera para Aldara, de Teresa Moure, e o tema virou ou, se cadra, non tanto. A ambigüidade estaba presente en Besta do seu sangue e está presente tamén en Unha primavera para Aldara, onde as mulleres visten pel de lobo ou atavíos de varón, e así van pola vida, arrepiando ou namorando a outras tantas mulleres. No medio, supersticións, crenzas irracionais, ou non tanto, e vida consagrada ao sangue derramado.

Como se vería no Grindr "Unha primavera para Aldara"
Visto así, no noso particular Grindr bibliotecario, “Unha primavera para Aldara” vai sumando atractivos…

A vida monacal ou conventual presente en Unha primavera para Aldara sempre nos atrae polo que ten de segredo e de misterio, portas pechadas cuxo limiar só traspasan as iniciadas. Son as portas dun convento as dun enorme armario? Se a ese ingrediente engadimos o do valor estratéxico, o de gonso da historia, neste caso da historia galaica, con esas guerras irmandiñas de pano de fondo, teremos un prato ben nutrinte e condimentando, gorentoso e suxestivo. Penso outra vez en Historia del rey transparente, de Rosa Montero, pero como xa coñecemos a Leola da súa relación no Grindr bibliotecario con Berenice e compaña (Palabra de bruxa), miro máis alá, e vexo outras moitas relacións posibles.

Logo do Grindr Bibliotecario
Que relacións amosará nesta ocasión o Grindr bibliotecario?

Velaquí que chega a Aldara a amosarnos os miolos do que pinta que podería ser, como suxerimos, un enorme armario: os conventos e mosteiros. Alén diso, son habituais as historias onde unha muller debe adoptar a aparencia dun home e travestirse para saír adiante (personaxes dese estilo hainos na literatura clásica, como podería ser a Rosaura de La vida es sueño, e tamén na literatura moderna, como o exemplo anterior de Historia del rey transparente, ou mesmo no cinema, para mostra, a película afgá Osama ou a arquicoñecida Mulán). Ata onde chegan os brazos do travestismo na literatura? E ata onde o escándalo das relixiosas nos libros? Conflúen nalgures máis alá de todas as primaveras de Aldara?

Collage de Grindr bibiotecario sobre "Unha primavera para Aldara"

Os pilotiños verdes deste noso novo Grindr bibliotecario indican que si, que hai confluencias…

Desfrutade estes descubrimentos que podedes atopar sen máis demora nas Bibliotecas Municipais da Coruña! Velaquí o listado completo de suxestións: